Vrouwen Overleg Komitee

Aan de politici van dit land

Het Vrouwen Overleg Komitee (VOK) is een pluralistische en feministische denktank. Het VOK roept de politici van dit land op om na een periode van drie jaar stilstand en nagenoeg exclusieve focus op communautaire thema’s werk te maken van echte gelijkheid tussen de burgers v/m van dit land. We betwisten niet dat er een oplossing dient te komen voor communautaire spanningen maar dit mag niet het enige politieke thema zijn.
De uitdagingen waar we voor staan, zijn immers niet min: een menswaardig pensioen voor iedereen, ook voor de talrijke vrouwen die tijdens hun loopbaan onbetaalde zorg opnamen, de stijgende werkloosheid als gevolg van de economische crisis, hallucinante cijfers over intrafamiliaal geweld en de quasi straffeloosheid voor verkrachters, toenemende aantal vrouwen dat moeite heeft om de eindjes aan elkaar te knopen... Alleen een regering en parlement die werk maken van de concrete en reële problemen van de burgers v/m kan de door ons zo gekoesterde vrede, welvaart en democratische rechtsstaat vrijwaren en het vertrouwen van de bevolking terugwinnen.
Het VOK rekent in de eerste plaats op een krachtig signaal. Een paritair samengestelde regering zou alvast een uitstekend vertrekpunt zijn voor een effectief gelijkekansenbeleid. Een vermogensbelasting kan onze op droog zaad zittende sociale zekerheid de nodige ademruimte geven en zo ruimte creëren voor oplossingen voor de precaire situatie waarin een aanzienlijke groep vrouwen (onder wie vooral alleenstaande ouders en oudere vrouwen) zich bevinden. De broodnodige hervorming van de pensioenen moet de gendertoets doorstaan. Zo niet drijven we alsmaar meer oudere vrouwen in de armoede. Hoewel vaders in de loop van de voorbije decennia meer zorgverantwoordelijkheid op zich namen, zijn er anno 2010 nog veel drempels die een gelijke zorgverdeling tussen vrouwen en mannen in de weg staan. Het VOK pleit voor een uitbreiding in de tijd en het verplicht maken van zorgverlof voor vaders. Wetgeving en rondzendbrieven kunnen niet beletten dat de opvolging van klachten over intrafamiliaal door parketten heel verschillend kan zijn. Het VOK vraagt een dringende evaluatie van het bestaande instrumentarium met het oog op een optimalisering van het strafrechtelijk beleid met betrekking tot intrafamiliaal geweld. Talloze vrouwen trekken jaarlijks naar Nederland voor een tweedetrimesterabortus. De wettelijke termijn van 12 weken en de rigide regeling van de voorafgaande consulten moet aangepast worden.
De regering, ons land en zijn bevolking, werden drie jaar lang gegijzeld door communautaire koorts. Het VOK roept op om een einde te maken aan deze kaping van de politiek. Het wil dat gendernalyses van de realiteit waarin de Belgische vrouwen en mannen leven eindelijk serieus genomen worden en dat werk gemaakt wordt van meer gelijkheid voor alle vrouwen en mannen in dit land.

Het VOK schuift volgende prioriteiten naar voren:
1. een paritair v/m samengestelde regering
2. een verplicht geboorteverlof voor de samenwonende partner
3. een vermogensbelasting en een pensioenhervorming die de gendertoets doorstaat
4. een evaluatie van de toepassing van de wet op de uithuisplaatsing van daders van intrafamiliaal geweld en de rondzendbrieven mbt het strafrechtelijk beleid door de parketten
5. een wijziging van de abortuswet: optrekken van de grens van 12 weken zwangerschap en een minder rigide regeling van de verplichte voorafgaande consultaties.

Memorandum Vrouwen Overleg Komitee
Federale Regering 2010

1. Politieke vertegenwoordiging
• Het VOK is voor een verplichting van het ritssysteem bij de samenstelling van de kieslijsten van elke partij die wenst deel te nemen aan de verkiezingen.
• Het VOK vraagt een paritair m/v samengestelde regering.
• Het VOK spreekt zich expliciet uit voor het behoud van de stemplicht.
• Het VOK ijvert voor stemplicht op alle niveaus voor iedereen die sinds 5 jaar legaal in België verblijft.

2. Kwaliteit van leven
• Het VOK houdt vast aan de ‘oude’ (jaren zeventig) eis van collectieve arbeidsduurvermindering. Toen ging het maatschappelijk debat over twee opties: individuele herverdeling van het werk door deeltijds werken - standpunt van de werkgeversorganisaties - of collectieve herverdeling van het werk door arbeidsduurvermindering - standpunt van de vakbonden en de vrouwenbeweging. Ook al heeft vandaag het eerste standpunt de overhand, het andere blijft zeer waardevol. Wij pleiten voor arbeidsduurverkorting voor iedereen met behoud van loon en evenredige aanwervingen.
• Het VOK pleit voor een verplicht geboorteverlof (met een hoge maar geplafonneerde inkomenscompensatie) voor de samenwonende partner van de zwangere vrouw. De precieze modaliteiten (duur, maximale termijn waarbinnen het wordt opgenomen,...) moeten worden onderzocht met het oog op een maximaal positief effect op de verdeling van de zorg tussen de partners en het crëeren van een band met het kind. In afwachting van de realisatie hiervan moet het bestaande vaderschapsverlof genderneutraal worden zodat lesbishe meemoeders er aanspraak op kunnen maken.
• De premies voor tijdskrediet, ouderschapsverlof, medische bijstand en palliatief verlof moeten worden verhoogd en moeten omgekeerd inkomensafhankelijk worden, zodat ze hoger liggen voor lagere inkomens dan voor hogere en met een plafond voor de hoogste inkomens.
• Het VOK is geen voorstander van een verlenging van het zwangerschapsverlof. Dit vergroot immers alleen maar de ongelijkheid in de tijd die mannen en vrouwen aan zorg besteden. Het VOK vraagt wel een supplementair ouderschapsverlof als bonus indien beide ouders het ouderschapsverlof opnemen.
• Het VOK kant zich tegen het oneigenlijk gebruik dat momenteel van een aantal van deze stelsels wordt gemaakt: ze dienen niet om de gevolgen van de crisis te milderen, maar om werk en zorg beter te kunnen combineren. Zorgverlof moet er zijn op maat van de werknemer en niet op maat van de werkgever.
• Mensen in loondienst hebben er alle belang bij dat werk en privé-sfeer duidelijk gescheiden blijven, zoniet boet de privésfeer erbij in (en niet omgekeerd). Voor telewerk moeten de werkgevers lokale voorzieningen creëren (telekantoren e.d.) eerder dan telethuiswerk te promoten of te bevorderen.

3. Arbeid
• Het VOK vraagt dat de federale overheid een voorbeeldrol vervult inzake inclusieve neutraliteit en uiterlijke religieuze tekens toelaat in alle administraties en overheidsbedrijven waarvoor ze bevoegd is.
• Het VOK vraagt de toepassing van een gendertoets op de resultaten van het sociaal overleg.
• Het VOK verlangt een strikte controle op de uitvoering van CAO 25 over Gelijke Beloning.
• De meting van de loonkloof moet jaarlijks herhaald blijven worden en het uitgangspunt vormen van een beleid dat de oorzaken van de loonkloof wegwerkt. Het VOK benadrukt de noodzaak van quota, positieve actieplannen en een sekseneutrale functieclassificatie.
• Het VOK verlangt een goede begeleiding van werkzoekenden, op maat en participatief, en een betere uitbouw van opleidings- en vormingskansen en educatief verlof.
• De overheid moet initiatieven nemen om drempels weg te werken die de intrede van vrouwen op de arbeidsmarkt, en meer in het bijzonder van allochtone vrouwen, belemmeren.
• Volwaardige werkgelegenheid in de social-profit sector in het algemeen moet bevorderd worden.
• Het VOK vraagt strengere erkenningsvoorwaarden voor dienstencheques-ondernemingen en hogere eisen wat betreft arbeidsstatuut, omkadering, begeleiding en vorming van de werknemers v/m. Desnoods worden commerciële ondernemingen uitgesloten en wordt de erkenning voorbehouden aan de sector van de non-profit en sociale economie.
• De prijs van de dienstencheques moet afhankelijk zijn van het inkomen van de gebruiker: wie over meer middelen beschikt, betaalt ook meer. Het is niet de bedoeling dat de sociale zekerheid mensen met een goed inkomen subsidieert. Een plafond is wel nodig om te verhinderen dat er terug wordt overgeschakeld op zwartwerk. De toegang tot het dienstenchequesstelsel moet ook gewaarborgd zijn voor mensen met een beperkt inkomen en voor alleenstaande ouders, bij wie de combinatieproblematiek zich nog dwingender aandient.

4. Sociale Zekerheid
• De geleidelijke omschakeling van afgeleide rechten naar individuele rechten moet ingang vinden. Hierdoor zal de overheid elke burger m/v eindelijk als autonome volwassene tegemoet treden.
• Maatregelen zijn dringend nodig om aan vrouwen, ook na een onvolledige loopbaan, het recht te garanderen op een volwaardig pensioen.
• Het VOK dringt aan op de afschaffing van de drie categorieën (gezinshoofd, samenwonende en alleenstaande) omdat die opsplitsing vooral vrouwen nadelig treft qua uitkeringen.

5. Gezondheid
• Het volledige gamma anticonceptiemiddelen moet gratis zijn, of volledig terugbetaald worden voor iedereen.
• Informatiecampagnes over anticonceptie en bescherming tegen SOA’s blijven nodig.
• De overheid moet in haar inspanningen volharden om meer vrouwen (met speciale aandacht voor nieuwkomers en vrouwen van allochtone origine) ertoe te brengen regelmatig deel te nemen aan de gratis screenings op borst- en baarmoederhalskanker.
• Het VOK pleit voor specifieke aandacht in de gezondheidszorg voor ouder(wordend)e vrouwen en vrouwen met een handicap.
• Het VOK wil dat abortus uit het strafrecht wordt gehaald. In afwachting dringt zich een herziening op van de bestaande abortuswetgeving. De wet dient op vier punten aangepast te worden: (1) de grens van 12 weken zwangerschap, (2) de verplichte 6 dagen bedenktijd tussen het vooronderzoek en de ingreep (3) waarin twee consultaties moeten plaatsvinden (4) op dezelfde locatie en in dezelfde abortusdienst.
• Afstand doen van de eigen vruchtbaarheid (via hormoongebruik en/of steriliserende chirurgie) mag niet langer een voorwaarde zijn voor erkenning door de overheid van de nieuwe genderidentiteit van transseksuelen.
• Hoe onrealistisch en/of ongezond de schoonheidsnormen ook zijn, meisjes en vrouwen ervaren een constante druk om hieraan te beantwoorden. Meer en meer wordt plastische chirurgie ingeschakeld. Het VOK streeft in de eerste plaats naar een groter zelfvertrouwen van vrouwen over hun lichaam. Maar plastische chirurgie is nu éénmaal een realiteit. Daarom vraagt het VOK (1) een wettelijke bepaling van welke artsen plastische ingrepen mogen uitvoeren en (2) een protocol voor plastisch chirurgen (met een reeks voorwaarden zoals verplicht voorafgaand psychosociaal consult, informatieplicht, gedetailleerde kostenraming, bedenktijd en verbod op reclame.

6. Justitie en Burgerlijk Recht
• DAVO: Het Alimentatiefonds bestaat, maar is veel te weinig bekend. Het bereikt vandaag slechts ca. 20.000 van de naar schatting 100.000 à 150.000 kinderen. Het VOK verlangt een verhoging van het bedrag van het voorschot en van het inkomensplafond van de zorgende ouder waardoor meer kinderen in aanmerking komen en de werkloosheidsval bestreden wordt. Ten slotte zijn er nog enkele technische mankementen. Het VOK vraagt: (1) het tot stand brengen van een aansluiting bij de kruispuntbank, (2) het zelf opbouwen van een bestand met de rechterlijke beslissingen en (3) het creëren van een plaatselijk intakepunt via het OCMW of een zitdag van een ambtenaar van DAVO.
• De overheid moet een (gratis) huwelijkscontract verplicht stellen, met hierin clausules over (1) de rolverdeling in het gezin (wat betaald en onbetaald werken betreft) en (2) een daaraan gelinkte, te betalen schadevergoeding bij feitelijke scheiding of echtscheiding, met details over de financiële regeling (ongelijke boedelscheiding, onderhoudsgeld...). Het contract wordt verplicht gewijzigd telkens als de rolverdeling tussen het echtpaar zodanig verandert dat het inkomen van één van de partners wordt beïnvloed.
• Het VOK tekent protest aan tegen de nieuwe echtscheidingswet, die voorbijgaat aan de ongelijke verdeling van de zorg. Alimentatiegeld wordt nu door de rechter toegekend volgens de ‘behoeftigheidsgraad’ van de partner in kwestie (heel zelden is dat een man). De wet dient de mogelijkheid open te laten om een compensatie te voorzien voor het loonverlies dat de partner leed toen zij of hij een zekere tijd niet of minder werkte, om voor het gezin te zorgen zoals dat vroeger het geval was.
• Het moet voor lesbische meemoeders mogelijk worden om de kinderen uit hun relatie te erkennen. Dat vermijdt een langdurige adoptieprocedure en geeft lesbische meemoeders dezelfde rechten als de vaders in ongehuwd samenwonende heterokoppels. Het VOK pleit ook voor een oplossing voor meemoeders die gescheiden zijn van hun partner vóór wettelijke adoptie mogelijk was. Zij kunnen vandaag immers geen enkel recht laten gelden op de kinderen uit die relatie. Tot slot zouden lesbische meemoeders die hun kind willen adopteren, vrijgesteld moeten worden van het volgen van een ‘adoptiecursus’.
• Het familierecht is aan een grondige herziening toe, met duidelijkheid over het statuut van het huwelijk, samenlevingscontracten, LAT-relaties enz.. Waar wil de overheid met elk stelsel naartoe?

7. Bestrijding van seksueel en intrafamiliaal geweld
• In 2003 maakt een wet de uithuisplaatsing van daders van intrafamiliaal geweld mogelijk. In 2006 stuurt het college van procureurs-generaal twee rondzendbrieven naar de parketten met richtlijnen voor de registratie en strafrechtelijke opvolging van intrafamililaal geweld. Het VOK vraagt een evaluatie van de toepassing van deze wetgeving en rondzendbrieven mbt het strafrechtelijk beleid inzake intrafamiliaal geweld. 
• Het VOK vraagt een structurele uitbouw van dadertherapie.
• Het VOK vraagt verder onderzoek naar de wenselijkheid en de mogelijkheid om vormen van psychisch geweld efficiënt te bestrijden.
• Het VOK vraagt maatregelen om de lage bestraffingsgraad van verkrachtingen aanzienlijk te verbeteren.
• Het VOK pleit voor een statuut voor mensen zonder papieren die slachtoffer zijn van partnergeweld, in navolging van het reeds bestaande statuut voor slachtoffers van mensenhandel. Dat maakt adequate begeleiding en bescherming mogelijk, waaronder opname in een vluchthuis, zonder dat het slachtoffer het land uitgezet worden.
 8. Mensenrechten
• Het VOK roept de regering en nieuwe parlementsleden op om in hun beleid veel aandacht te besteden aan internationale solidariteit met alle vrouwen ter wereld die zich verzetten tegen geweld en schendingen van mensenrechten.
• Verkrachting wordt vaak gebruikt als oorlogswapen. Dat geldt momenteel in het bijzonder voor Oost-Congo waar op grote schaal verkrachtingen plaatsvinden. Seksueel geweld heeft niet alleen een grote impact op de gezondheid en veiligheid van meisjes en vrouwen, maar ook op hun plaats in de samenleving en op de economische en sociale stabiliteit van een gemeenschap. Het VOK vraagt aan de Belgische regering: (1) financiële steun voor initiatieven die medische hulp en juridische en psycho-sociale ondersteuning bieden aan verkrachte vrouwen, (2) ondersteuning van zelforganisaties van vrouwen in conflictgebieden, (3) om de bestraffing van de daders hoog op de agenda te plaatsen wanneer België contacten heeft met landen betrokken bij het conflict en binnen multilaterale overlegorganen, en (4) om geen bilaterale akkoorden te sluiten die inwoners van bepaalde staten vrijstellen van vervolging door het Internationaal Strafhof.

 9. Asiel in België
• De erkenning van gender als grond voor asiel is aan de orde, en ook de structurele uitbouw van genderexpertise binnen de diensten voor vreemdelingenzaken en asielbeleid.
• Het VOK is tegen het bestaan van gesloten asielcentra.
• Regularisatie moet een recht worden. Het VOK bepleit wettelijk verankerde, permanente, objectieve criteria voor regularisatie.

 10. Ontwikkelingssamenwerking
• Gendergelijkheid moet opgenomen worden als expliciete doelstelling van alle herstel- en ontwikkelingsprogramma’s in conflictgebieden. Het VOK vraagt de Belgische regering om VN-resolutie 1325 betreffende vrouwen en vrede systematisch toe te passen in het buitenlands beleid. Tegelijk wensen wij een verdere uitbouw van rechtstreekse steun aan basisvrouwengroepen in conflictgebieden.
• Het VOK is voorstander van het kwijtschelden van de staatsschulden van derdewereldlanden.
• Het VOK pleit ervoor dat regeringen van landen die vrouwenrechten schenden niet voor bilateraal ontwikkelingsgeld in aanmerking komen. De steun aan landen moet opgeschort worden als de betrokken regeringen geen geloofwaardig beleid voeren tegen geweld op vrouwen. Dat laat zich toetsen aan de ondertekening van internationale verdragen mbt geweld op vrouwen (CEDAW en het optioneel protocol, Beijing Actieplatform,...) en het uitwerken van een nationaal actieplan.

 11. Fiscaliteit
• Het VOK vraagt de opheffing van het bankgeheim en een vermogensbelasting. Dit zijn maatregelen van fiscale rechtvaardigheid met als doel de vermindering van de overheidsschuld en het vrijmaken van financiële middelen voor een sociale politiek.
• Het VOK eist een kordaat beleid ter bestrijding van fiscale fraude/ontwijking.
• Het huwelijksquotiënt bij de belastingen is niet meer van deze tijd. Het VOK bepleit de afschaffing van het huwelijksquotiënt en de individualisering van de personenbelasting.

 12. Gelijkekansenbeleid
Het voorgaande realiseren is niet mogelijk zonder een sterk gelijkekansenbeleid, dat zowel werkt  aan de integratie van gender in alle beleidsdomeinen als een stevig specifiek gelijkekansenbeleid uitbouwt met ruime inbreng van de vrouwenbeweging.
• Het VOK verlangt een federaal minister in het kernkabinet, belast met het beleid voor gelijke kansen voor vrouwen en mannen. De minister moet over voldoende middelen beschikken, dwz een budget, een administratie ter ondersteuning en reële expertise.
• De wet gender mainstreaming van 2 januari 2007 maakt van de integratie van de genderdimensie in de Belgische federale beleidsstructuren een wettelijke verplichting. Het VOK vraagt de spoedige en integrale toepassing van deze wet en haar uitvoeringsbesluiten. De wet voorziet onder meer in een “gendernota” die de kredieten uiteenzet die de gelijkheid van vrouwen en mannen bevorderen en een “gendertest” die de impact van elk wetgevend en reglementair project meet. Het VOK vraagt om beide instrumenten systematisch toe te passen. Belangrijk is om in voldoende ondersteuning te voorzien bij de uitvoering en om de werking van de wet regelmatig te evalueren in samenspraak met het middenveld en experten.
• Het VOK wenst dat het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen over meer middelen beschikt zodat het volwaardig zijn rol kan spelen en vraagt ook dat het totale budget voor het gelijkekansenbeleid voor vrouwen en mannen stevig wordt opgetrokken.
• Het VOK bepleit een verhoging van de budgetten ter ondersteuning van vrouwenorganisaties en vrouweninitiatieven.

Meer info:
Sofie De Graeve
Woordvoerster VOK
Vrouwen Overleg Komitee
Middaglijnstraat 10
1210 Brussel
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
tel: 02/229.38.73
www.vrouwendag.be